الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
345
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
بودن جهان را مشخصتر مىسازد . خلاصه اينكه در اين آيه علاوه بر ذكر كلمه « اللَّه » كه خود اشاره اجمالى به تمام صفات كماليه خدا است بر چهار صفت به طور صريح تكيه شده : مالكيت و حاكميت خدا ، سپس حقانيت وجود او ، و ديگر عدم وجود شريك براى او ، و سرانجام مقام ربوبيت ، و اينها همه دليلى است بر اينكه او كارى بى هدف انجام نمىدهد و دنيا و انسانها را عبث نيافريده است . كلمه « عرش » چنان كه قبلا هم اشاره كردهايم اشاره به مجموعه جهان هستى است كه در حقيقت تحت حكومت خداوند محسوب مىشود ( زيرا عرش در لغت به معنى تختهاى پايه بلند مخصوصا تخت حكومت زمامداران است ، و اين تعبير كنايه اى است از قلمرو حكومت پروردگار ) براى توضيح بيشتر در باره معنى عرش در قرآن مجيد به جلد ششم تفسير نمونه صفحه 204 به بعد ( ذيل آيه 54 سوره اعراف ) مراجعه فرمائيد . و اما اينكه « عرش » توصيف به « كريم » شده است به خاطر اين است كه واژه « كريم » در اصل به معنى شريف و پرفايده و نيكو است و از آنجا كه عرش پروردگار داراى اين صفات است توصيف به كريم شده است . ذكر اين نكته نيز لازم است كه توصيف به « كريم » مخصوص وجود عاقل مانند خداوند يا انسانها نيست ، بلكه به غير آن نيز در لغت عرب گفته مىشود چنان كه در سوره حج ذيل آيه 50 در مورد مؤمنان صالح مىخوانيم : لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ : « براى آنها آمرزش و روزى كريم ( پر ارزش و پر بركت ) است » و به طورى كه راغب در مفردات مىگويد : اين صفت در مورد نيكيهاى كوچك و كم اهميت گفته نمىشود بلكه مخصوص مواردى است كه خير و نيكى پر اهميتى وجود دارد .